Czy obywatel Rosji może zostać tłumaczem przysięgłym?
Dostałam wczoraj e-maila z takim zapytaniem:
Witam, mam takie pytanie odnośnie tłumaczy przysięgłych, czy osoba będąca obywatelem Rosji też może być tłumaczem przysięgłym? Wiem, że odnośnie Białorusi i Ukrainy taki przepis chyba się stosuje….
Tłumaczem przysięgłym w Polsce mogą być obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, Norwegii, Islandii, a od 1 lipca 2011 r. także Konfederacji Szwajcarskiej.
A co z obywatelami Rosji, Ukrainy, Białorusi?
Gdzie jest mowa o tym, że obywatele tych państw mogą zostać tłumaczami przysięgłymi? Mowa o tym jest w art. 2.1 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego – tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która, na zasadach wzajemności, ma obywatelstwo innego państwa.
Zasada wzajemności oznacza, że obywatele tych państw, w których obywatele polscy są dopuszczani do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, mogą nabywać także uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego w Polsce.
A co w przypadku, gdy w jakimś państwie zawód tłumacza przysięgłego nie jest zawodem regulowanym?
Są przecież kraje gdzie tłumaczy sądowych powołuje się ‘ad hoc’ do przetłumaczenia zeznań świadków w sądzie. Osoby takie zostają przybrane do wykonania tłumaczenia wyłącznie na podstawie obowiązującego w danym państwie kodeksu postępowania karnego lub kodeksu postępowania cywilnego – analogicznie do art. 204 polskiego k.p.k i art. 265 polskiego k.p.c. Do tłumaczy powołanych w ten sposób stosuje się odpowiednio przepisy o biegłych.
W takich przypadkach obowiązuje także zasada wzajemności. Obywatele państw, w których obywatele polscy mogą tłumaczyć w sądach, mogą starać się o uprawnienia tłumacza przysięgłego w Polsce.
A więc pomimo tego, że Rosja, Ukraina, Białoruś nie są państwami członkowskimi Unii Europejskiej i EFTA a zawód tłumacza przysięgłego nie jest w tych państwach zawodem regulowanym, obywatele tych państw mogą zostać tłumaczem przysięgłym w Polsce.
P.S. Kto udziela informacji o tym, czy w danym przypadku znajduje zastosowanie zasada wzajemności? Ministerstwo Sprawiedliwości po otrzymaniu wniosku od kandydata na tłumacza przysięgłego kontaktuje się w tej sprawie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, które udziela odpowiednich informacji.
Zmiany w Ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego
1 lipca br. w związku z wejściem w życie Ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 25 maja 2011 r. Nr. 106 poz. 622) wchodzą w życie nowe przepisy, które wprowadzają kilka istotnych zmian w obowiązującej obecnie Ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego.
Od 1 lipca 2011 r. wystarczy uzyskanie tytułu magistra jakiegokolwiek kierunku aby przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Przed nowelizacją tylko magister filologii lub osoba z wykształceniem wyższym magisterskim, która odbyła studia podyplomowe w zakresie tłumaczenia mogła zostać tłumaczem przysięgłym.
Zostaje zniesiony roczny okres karencji w przypadku niezdania egzaminu. Osoby zainteresowane ponownym zdawaniem egzaminu będą mogły do niego przystąpić w najbliższym możliwym terminie. Do tej pory w razie niedostatecznego wyniku egzaminu kandydat na tłumacza przysięgłego mógł przystąpić ponownie do egzaminu nie wcześniej niż po upływie roku od daty poprzedniego egzaminu
Dotychczas, tłumacz, po zdaniu egzaminu, kierował wniosek do Ministra Sprawiedliwości o wpisanie go na listę tłumaczy przysięgłych, bowiem zgodnie z ustawą tłumacz był wpisywany na listę wyłącznie na swój wniosek. Po nowelizacji wpis na ministerialną listę tłumaczy przysięgłych będzie się odbywał urzędu, a nie na wniosek. To ważna i dobra zmiana – wiem od innych TP, że zdarzało się, że niektórzy po zdaniu egzaminu czekali nawet pół roku na wpis na listę i nie mogli w tym czasie wykonywać czynności tłumacza przysięgłego.
Poniżej nowe przepisy:
Art. 67. W ustawie z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie
tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702,
z 2006 r. Nr 107, poz. 722 oraz z 2010 r. Nr 182,
poz. 1228) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 w ust. 1:
a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo
jednego z państw członkowskich Unii
Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) — stron umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym, Konfederacji Szwajcarskiej
lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo
innego państwa;”,
b) pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) ukończyła wyższe studia i uzyskała tytuł magistra
lub rownorzędny w państwie, o ktorym
mowa w pkt 1;”;
2) w art. 4 uchyla się ust. 3;
3) w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Osoba, ktora złożyła ślubowanie, o ktorym mowa
w ust. 1, podlega z urzędu wpisowi na listę
tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra
Sprawiedliwości.”.
Tu chyba krok w dobrym kierunku, jak uważacie?
Tłumacze przysięgli. Zmiany rewolucyjne ???
O zmianach w ustawie o zawodzie tłumacza przysięgłego pisałam na blogu wczoraj.
Umieściłam tą ‘dobrą nowinę’ na kilku forach dla tłumaczy. Ogólnie reakcje środowiska na zmiany są bardzo pozytywne – wg zdecydowanej większości to zmiany na lepsze.
Zastanowił mnie jednak komentarz jednej z tłumaczek, mianowicie:
‘to typowy przykład zmiany prawa w trybie, jak to raz trafnie określił mój były szef, ustawy o zmianie ustawy o tuczu świń i innych ustaw (z czego zmianie ulega także dziesięć ważnych przepisów kodeksu cywilnego)’
Jako prawnik spieszę donieść, że cel ustawodawcy jest bardzo szczytny – ograniczenie barier administracyjnych w wielu dziedzinach życia. To, że Ustawa z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców wprowadza wiele istotnych zmian także w innych ustawach, min. zmiana art. 220 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi żadnej ujmy dla tłumaczy, wręcz przeciwnie.
Zmiany są naprawdę duże, min: wprowadzenie instytucji oświadczenia w miejsce dotychczas istniejącego obowiązku przedkładania zaświadczeń – na przykład zamiast zaświadczeń o dochodach, niezaleganiu z podatkami i składkami ZUS będziemy mogli składać oświadczenia. Poza tym tam gdzie dotychczas musieliśmy przedkładać odpisy bądź urzędowo poświadczone kopie, wystarczy przedłożenie zwykłej kopii dokumentów, np. dyplom ukończenia studiów, czy akt małżeństwa.
To naprawdę uprości nam, obywatelom, życie!
Nowe regulacje zakładają także min. możliwość przekształcania przedsiębiorców, będących osobami fizycznymi w jednoosobowe spółki kapitałowe!
Są to więc zmiany rewolucyjne nie tylko dla środowiska tłumaczy!
Tłumaczenie na ślubie
Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący…’ ‘… miłość cierpliwa jest, łaskawa jest …’ – pisze św. Paweł w Pierwszym Liście do Koryntian.
Nigdy nie zapomnę jak obecny mąż mojej znajomej (Niemiec!) czytał po polsku Hymn o Miłości. Dla Niemca, nie mówiącego po polsku, to nie lada wyczyn! (powiedz: miłość, miedź brzęcząca, łaskawa). To było wzruszające słuchać jak czyta po polsku! O mało co się nie popłakałam ze wzruszenia.
A teraz pytanie zasadnicze. Czy na ślubie może tłumaczyć wyłącznie tłumacz przysięgły?
W przypadku ślubów konkordatowych obecność tłumacza przysięgłego podczas uroczystości kościelnej nie jest obowiązkowa.
A więc, jeżeli Ty lub ktoś z Twoich znajomych zdecyduje się na ślub konkordatowy z obcokrajowcem, to sami decydujecie czy zatrudnić tłumacza (to nie musi być tłumacz przysięgły)
A ślub cywilny? No cóż, nie ma łatwo. Obecność tłumacza przysięgłego w USC jest obowiązkowa.
I nawet jeżeli ukochany wyrecytuje po polsku z pamięci…
Świadomy praw i obowiązków wynikających z założenia rodziny uroczyście oświadczam, iż wstępuję w związek małżeński z (imię i nazwisko) i przyrzekam, że uczynię wszystko, aby nasze małżeństwo było zgodne, szczęśliwe i trwałe.
… to i tak za tłumaczenie będziecie musieli zapłacić. Nie ma zmiłuj!
P.S. Jeżeli zawierasz lub planujesz ślub z obcokrajowcem i chcesz się dowiedzieć więcej na temat formalności ślubnych zajrzyj tutaj i tutaj
Tłumacz w postępowaniu cywilnym
O roli tłumacza przysięgłego i tłumaczeniu zeznań w postępowaniu cywilnym mowa jest w art. 256 i 265 Kodeksu postępowania cywilnego, mianowicie:
art. 256 Sąd może zażądać, aby dokument w języku obcym był przełożony przez tłumacza przysięgłego.
art. 265. par. 1. Do przesłuchania świadka nie władającego dostatecznie językiem polskim sąd może przybrać tłumacza.
par. 2. Do tłumaczy stosuje się odpowiednio przepisy o biegłych. Pracownik organu wymiaru sprawiedliwości może pełnić obowiązki tłumacza bez składania przyrzeczenia, lecz z powołaniem się na ślubowanie służbowe.
Odnośnie tłumaczenia zeznań znalazłam ostatnio ciekawe pytanie na forum Prawo na portalu Goldenline, mianowicie:
Czy tłumacz, o którym mowa w art. 265 par. 1 k.p.c. musi być tłumaczem przysięgłym?
Mając na względzie zasadę racjonalnego ustawodawcy i użycie pojęcia “tłumacz” w 265 k.p.c. (w przeciwieństwie do np. art. 256 k.p.c., gdzie mowa o “tłumaczu przysięgłym”), wydaje się, że nie. Z drugiej strony spytałam dwóch znajomych sędziów (z Olsztyna i W-wy) i każdy powiedział, że zawsze ale to zawsze w przypadku konieczności przesłuchania świadka nie władającego dostatecznie językiem polskim, wzywa tłumacza przysięgłego (w rozumieniu ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego). Ja uczestniczyłam w 2 rozprawach z tłumaczeniem i również w obu przypadkach tłumaczył tłumacz przysięgły.
W tę stronę to jeszcze nie ma problemu, ale co, jeśli sąd nie przybierze tłumacza przysięgłego i tłumaczenie będzie bardzo źle zrobione (np. tłumaczenie z niemieckiego na polski przez panią Krysię z biura podawczego, która w latach 80tych w NRD na saksach dwa razy była) oraz dodatkowo ma to ewidentny wpływ na treść wyroku – jest to jakiś potencjalny zarzut apelacyjny Waszym zdaniem?
Przykład z Panią Krysią z biura podawczego jest akurat nietrafiony, bo na liście Ministerstwa Sprawiedliwości jest obecnie 3800 tłumaczy przysięgłych j. niemieckiego – to najliczniejsza grupa językowa, wyprzedza nawet tłumaczy przysięgłych j. angielskiego, których wg danych na dzień dzisiejszy jest 2467. Tak, że sąd ma w czym wybierać 😉
Ale opisana wyżej sytuacja może się zdarzyć w przypadku języków z II i III grupy językowej.
Jaki Twoim zdaniem może być potencjalny zarzut apelacyjny? Pytanie głównie do prawników, ale nie tylko … może ktoś z tłumaczy znalazł się w podobnej sytuacji.
Ja w pierwszym momencie pomyślałam o zarzucie sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału …, że sąd oparł się na dowodach niewiarygodnych, a odmówił wiarygodności dowodom przedstawiającym rzeczywisty stan rzeczy. Co Ty na to? Jakaś propozycja?
Stawki urzędowe dla tłumaczy przysięgłych
Tematyka: w administracji publicznej, w sądzie
Ile zarobi tłumacz przysięgły w sądzie? Różnie, są tacy którzy nie zarobią nic.
Zdanie egzaminu na tłumacza przysięgłego i wpisanie na listę tłumaczy przysięgłych Ministerstwa Sprawiedliwości, która jest ogólnie dostępna w Internecie nie daje gwarancji, że TP dostanie zlecenie z sądu, prokuratury i Policji.
Tłumacze przysięgli nie są pracownikami sądów, prokuratury i Policji w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, mianowicie pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Podkreślam to, ponieważ często spotykam się z niezrozumieniem instytucji tłumacza przysięgłego. Oto niektóre z pytań od ‘zdezorientowanych obywateli’: Dlaczego w Urzędzie Stanu Cywilnego nie ma tłumacza przysięgłego? Powinien być na miejscu. Skandal! Dajcie spokój, żeby w sądzie nie było tłumacza przysięgłego? Sąd powinien zatrudnić tłumacza przysięgłego! Dlaczego w sekretariacie tego Wydziału nie pracuje tłumacz przysięgły, przecież tu jest tyle pracy?
A teraz a propos stawek sądowych, albo trafniej stawek urzędowych.
Stawki wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego, wykonane na żądanie sądu, prokuratora, Policji oraz organów administracji publicznej określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego.
§ 2. 1. Stawki wynagrodzenia tłumacza przysięgłego za sporządzenie poświadczonego tłumaczenia wynoszą:
1) za stronę tłumaczenia na język polski:
a) z języka angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego – 23 zł,
b) z innego języka europejskiego i z języka łacińskiego – 24,77 zł,
c) z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem łacińskim – 30,07 zł.
d) z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 33,61 zł;
2) za stronę tłumaczenia z języka polskiego:
a) na język angielski, niemiecki, francuski i rosyjski – 30,07 zł,
b) na inny język europejski i na język łaciński – 35,38 zł,
c) na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem łacińskim – 40,69 zł,
d) na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 49,54 zł.
2. (1) Za sporządzenie tłumaczenia – na wniosek zlecającego – w dniu zlecenia oraz w postępowaniu przyspieszonym stawki określone w ust. 1 podwyższa się o 100 %.
§ 6. 1. (2) Wynagrodzenie za tłumaczenie ustne za każdą rozpoczętą godzinę obecności tłumacza wynosi stawkę jak za stronę tłumaczenia określoną w § 2 ust. 1 i powiększoną o 30 %, a w postępowaniu przyspieszonym o 100 %.
2. Godziny obecności oblicza się od godziny, na którą tłumacz został wezwany, do godziny zwolnienia go od udziału w czynności.
Powyższych stawek nie stosuje się (obligatoryjnie) do tłumaczeń wykonywanych na rzecz osób fizycznych i firm. Zgodnie z art. 16. 1. Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego wynagrodzenie za czynności tłumacza przysięgłego ustala, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, umowa ze zleceniodawcą lub zamawiającym wykonanie oznaczonego tłumaczenia.
Jak umiejscowić zagraniczny akt stanu cywilnego?
Tematyka: w administracji publicznej, w USC
Wyobraź sobie, że wyjechałeś do USA, tam się ożeniłeś i tam przyszło na świat Twoje dziecko, ale najbliższe wakacje zamierzasz spędzić w Polsce, i …. przy okazji chcesz umiejscowić zagraniczny akt stanu cywilnego w polskich księgach stanu cywilnego.
Jakie dokumenty będą Ci w związku z tym potrzebne ?
Przygotuj:
- oryginał zagranicznego odpisu aktu stanu cywilnego, wystawionego przez odpowiedni urząd;
- wniosek do kierownika urzędu stanu cywilnego o umiejscowienie zagranicznego aktu stanu cywilnego w polskich księgach stanu cywilnego;
- dowód uiszczenia opłaty skarbowej.
…… i nie zapomnij o uwierzytelnionym tłumaczeniu dokumentu na język polski. Tłumaczenie musi być sporządzone przez tłumacza przysięgłego lub polskiego konsula
P.S. Więcej informacji znajdziesz tutaj
Autorka bloga
RENATA ŚWIGOŃSKA
– prawnik i tłumacz przysięgły j. angielskiego i j. niemieckiego